De organisatie
Netwerk Sociale Cohesie (NSC) heeft, in het kader van Wij Amsterdammers, van stadsdeel Zuideramstel een subsidie gekregen van 1300,- Euro om voor de vrouwen uit stadsdeel Zuideramstel een inburgerings- buurtcohesie- excursie te organiseren naar de Zaanse Schans.
Netwerk Sociale Cohesie heeft contact gezocht met Welzijnswerk Zuideramstel om gezamenlijk deze activiteit voor te bereiden. Vanuit Netwerk Sociale Cohesie heeft Jenny de Ruiter meegewerkt aan de voorbereidingen en vanuit Welzijnswerk Zuideramstel, Caroline Thijink.
Ondergetekende, Marc Marc neemt, vanuit de positie als reisleider, de opdracht aan zich te ontfermen over de logistieke aangelegenheden en alle organisatie en communicatie welke erbij komen kijken om zo'n excursie goed te laten verlopen en ervoor te zorgen dat het binnen het beschikbare budget gerealiseerd kan worden.
Verslag
De reden van dit uitgebreide verslag ligt in het feit dat het belangrijk wordt geacht om vast te leggen wat er voor nodig is om een excursie succesvol te organiseren en te laten verlopen. Ook voor de verantwoording naar de subsidiegever is het van belang om middels verslagen inzicht te krijgen in het doel, nut en realisatie van een excursie zoals deze hier ter sprake is. Niet op de laatste plaats heeft een (foto)rapportage met verslagen tot doel anderen te stimuleren om ook een soortgelijke excursie te organiseren dan wel uit te nodigen om een vervolg te organiseren.
Het verslag bestaat uit verschillende delen. Een introductie, het verslag van Sameha Raiss die als stagiaire voor de vereniging Kantara mee was. En vervolgens de verslagen van de reisleider Marc Marc die de volgende onderdelen beslaan: over de excursie zelf, de voorbespreking, het voorbezoek en verdere voorbereidingen. Ook is er een blad toegevoegd dat de financiën behandeld.
De verslagen zijn geschreven vanuit het persoonlijk perspectief van de schrijvers als zijnde de stagiaire en de reisleider/organisator. Het perspectief van de andere partijen komt hierin weliswaar tussen de regels door naar voren doch, is niet geheel dekkend vanwege de gespecialiseerde rolverdeling waarvoor gekozen is.
______________________Introductie
Inburgering staat sinds een aantal jaren hoog op de agenda. Het besef dat de sociale samenhang der dingen verloren aan het raken is als mensen, die nota bene veroordeeld zijn met elkaar samen te leven, niet meer met elkaar in contact treden is groot. Het is doorgedrongen tot de z.g. autochtone Nederlander dat er een probleem is ontstaan in het contact met gemeenschappen die van een totaal andere cultuur en religieuze achtergrond zijn dan eeuwen lang de merites bepaalde in ons land. Veel mensen neigen naar expliciete waarde-oordelen die sterk cultuur gebonden zijn en diskwalificeren daarmee met groot gemak anderen. Per saldo levert dat een polarisatie op waar onze Nederlandse maatschappij niet mee gediend is. Het past ook niet in onze lange traditie van middelen en polderen.
Gelukkig zijn er ook mensen die begrijpen dat de enige weg naar de oplossing van 'het probleem' er uit bestaat met een zeker gevoel voor traditie de ander tegemoet te treden en daarin een minnelijke rol te willen spelen waarin de eigen afkomst en traditie niet verloochend hoeft te worden. Sterker nog: dat juist het Nederlandse gedachtegoed de inspiratie mag zijn om tot elkaar te komen.
Soms dient men de zaak met handschoentjes aan te pakken, soms met harde hand en op andere momenten combineert men het een en ander. De wet is de wet en deze mag zich beroepen op een traditie die bepaald waar men als volk staat. Niemand in Nederland kan zich daaraan onttrekken.
De macht het leven van mensen in een kader te plaatsen berust op traditie waaruit zekere verworvenheden uit tot stand zijn gekomen. In Nederland spreekt men in dit verband van een vergaande vrijheid van zelfontplooiing waarmee impliciet in ligt besloten: het onttrekken van de groepsdwang - die zich gebonden weet aan dogma's, die men traditie pleegt te noemen - en zo onderdeel uit te maken van wat men heden ten dagen dè Nederlander noemt.
Het is een feit dat met namen diegenen die uit het Afrikaans continent komen en een Islamitische signatuur dragen ver verwijderd zijn van diegene die in het algemeen als de Nederlander geboekstaafd worden.
Wat is nu eigenlijk het probleem? Is dat onaangepastheid? Zo ja, waaruit bestaat dan eigenlijk de bedreiging? Is er sprake van een vijandige overname? Is het achterlijkheid die ons terug naar de middeleeuwen zou werpen, zoals weleens geopperd word?
Ik kan het niet precies duiden maar, wat ik wel weet is dat eventuele angsten voortvloeien uit onzekerheid omtrent de peilers die het eigen bestaan zouden moeten verzekeren. Hieruit vloeit voort: dat als men zich zeker weet van een omgeving die de eigen gewoonten koestert en verstevigd, men zich met trots door het leven waant en dat uitstraalt naar de ander. Dat noemt men tegenwoordig Sociale Cohesie.
In een maatschappij waarin niets menselijks ons vreemd is, is het eigenlijk raar dat wij ons laten verleiden door hen, die zich bedienen van een andere code in de omgang ten einde geliefd te willen zijn, zonder te verlangen dat de liefde wederzijds dient te zijn.
Hoe begripvol en liefdevol, met veel inzet en passie ik ook wil bijdragen aan een geslaagde excursie om het onderlinge begrip te versterken, we leven hier samen in Nederland en ik zal mij inzetten om bij te dragen aan de liefde voor dit land van hen die van buiten komen. Mijn doelstelling is het bevorderen van wederzijds begrip met als uitgangspunt het feit dat we in Nederland samen zijn en nergens anders.
Praktisch
Het is ontegenzeggelijk dat het spreken en kunnen lezen van de Nederlandse taal onontbeerlijk is om volwaardig mee te kunnen draaien in onze Nederlandse maatschappij vanuit het standpunt bezien dat men wenst dat eenieder zich tot elkaar kan verhouden op een wijze die noodzakelijk is om een zekere mate van sociale cohesie te bereiken.
Echter, met het leren van de taal alleen komt men er ook niet als dat slechts het leren van idioom beslaat en het kunnen vormen van zinnen om uitdrukking te geven aan de prozaïsche eerste levensbehoefte.
De functie van de taal omvat véél meer. Men kan er de eigen gevoelens mee uitdrukken en die van anderen mee verstaan. Dit vereist wel dat men de taal op wat hoger niveau leert beheersen, al hoeft men er ook weer niet diepgaand voor gestudeerd te hebben.
Het is op zijn zachts gezegd lastig om een nieuwe taal te leren als zijnde een volwassenen omdat men weer als een klein kind in het leven moet staan doch, met het gebrek eigenlijk een volwassene te zijn met alle schaamte van dien. Men dient te beschikken over een bewonderenswaardige moed die enkel overeind kan blijven staan als men zich omringd weet door mensen die niet ophouden bemoedigend te willen zijn - om ieder stap in de goede richting te willen belonen omdat aan de einder de zon schijnt van het volle leven.
Een van de dingen die men kan doen om de moed erin te houden in het proces om te taal te leren, in te burgeren, te integreren of hoe men het ook wil noemen, is om samen op pad te gaan. Samen een klein avontuur gaan beleven middels een excursie en daarmee ook de zaak van sociale cohesie te dienen omdat men het in een gezellige en vrolijke ‘setting’ kan doen met elkaar.
Het mag op het eerste gezicht om een gezellig uitje gaan waar 'normale' mensen substantieel voor moeten betalen doch, het is méér dan gesubsidieerde gezelligheid. De gezelligheid en avontuurbeleving is niets anders dan een voorwaardelijk product van goede wil en kwaliteit van de organisatoren en begeleiding die als een dekmantel fungeert om op zo'n dag daar boven uit te stijgen zonder dat het op een moedwillige opgejaagdheid lijkt. Het geeft de organiserende partij de kans om een bericht uit te zenden welke als een internationaal morsesignaal begrepen wordt zonder dat de ontvanger de Nederlandse taal voldoende machtig hoeft te zijn zoals het enkel via het woord in een geschiedenisles naar voren zou komen. Het dient de perceptie waarvan men zou willen het in lands taal, die daarbij hoort, te willen dichten zou men hier aspiraties toe voelen. 'Een beeld zegt meer als duizend woorden' maar, het is wel fijn als men op z'n minst een poging zou durven willen ondernemen de woorden te mogen gebruiken die men heeft geleerd uit de boeken om uitdrukking te geven aan het eigen gevoel.
En zo is het dat ik van mening ben, dat samen op pad gaan met een mengeling van mensen met verschillende culturele achtergronden, waarvan ten dele gezegd mag worden dat ze onvoldoende begrip hebben voor hetgeen waarin ze zijn beland, zinvol is met een weerga van optimisme hen onderhuids zal trekken in een door Nederland geleefde maatschappij.
Dat het bij deze excursie allemaal vrouwen betreft is een groot voordeel, omdat zij nu eenmaal meer gezegend zijn dan mannen met een groter gevoel voor samenzijn zonder dat allerlei obstruerende - door mannen ingegeven achterhaalde gedragspatronen - een rol spelen. Dat neemt niet weg dat het oppassen is, want met deze groep liggen andere valkuilen op de loer.
Al met al is zo'n excursie een effectieve methode om te determineren hoe het staat met de inburgering en de sociale cohesie. Lovend over de uitkomst kan ik nog niet zijn want, het wordt zo zichtbaar daar er nog heel veel werk verricht dient te worden maar, de zon komt op aan de horizon en het beloofd een mooie dag te worden.
Amsterdam, december 2007
Marc Marc
______________________Stagiaire verslag
Excursieverslag
Door: Sameha Raiss,
Studente Sociaal Pedagogisch Werk en stagiaire bij de vereniging Kantara.
Waar naar toe?
Zaanse Schans is een soort van openluchtmuseum waar je verschillende dingen kunt zien over wat boeren vroeger voor werk deden zoals een kaasboerderij en klompenboerderij. Bij o.a. deze twee werkboerderijen hebben wij een bezoek afgelegd en daar zijn wij op dinsdag 27 november naar toe gegaan
Vertrek
We vertrokken met een hele groep multiculturele vrouwen (Marokkaanse, Turkse, Surinaamse en Nederlandse vrouwen) om 9.30 uur van de zogenaamde 'Maasplein' aan de Maasstraat.
Bij vertrek deelde Ria de gekleurde envelopjes uit. De gekleurde envelopjes werden natuurlijk bedoeld om de vrouwen te mixen met elkaar en dat gekleurde envelopje gaf ook aan bij welke groepje je hoorde.
In die envelopjes zat 5 Euro waarmee je iets kon kopen bij de b.v. de souvenirs winkeltjes die op daar ook zijn gevestigd.
Onderweg
Onderweg vertelde onze reisleider Marc Marc een stukje geschiedenis. Hij vertelde ook het programma wat we zullen gaan bezoeken en wat we allemaal gaan zien: Groep 1 begint met de Klompenboerderij en Groep 2 bij de kaasboerderij. Om 11.30 uur gaan we allen naar het Pannenkoekenrestaurant om te lunchen. Als we daar klaar mee zijn gaan we naar de molen De Kat en Het Jonge Schaap. Om 14:00 uur vertrekken we richting de bus voor de terugreis.
Aankomst, Groepsfoto en Klompen.
Om 9.50 uur waren we aangekomen bij de Zaanse Schans en hebben we allereerst een groepsfoto laten maken. Daarna werden de gekleurde groepjes bij elkaar geroepen. Ik zat in de rode en de groene groep. Dat was groep 1. Samen waren er 17 vrouwen met mijnheer Marc en wij starten die dag om 10.00 uur op de klompenboerderij.
Toen wij bij de klompenboerderij aankwamen stond er een hele rij met mensen die wachten om te zien hoe de klompen werden gemaakt en hoe ze nu worden gemaakt. We gingen allemaal zitten de zogenaamd wachtruimte en daar stonden allemaal glazen kasten waarin allerlei verschillende soorten klompen stonden. Er waren vier kasten:
Kast 1: Zondagsklompen
Kast 2: Bruidsklompen
Kast 3: Klompen wereldwijd
Kast 4: Buitengewone klompen
Boven de glazen kasten stonden televisieschermpjes. Daarop lieten ze zien hoe de klompen werden gemaakt en in welke stad je het droeg want, je hebt natuurlijk verschillende klompen. Als je bijvoorbeeld uit een andere stad komt dan heb je ook een ander soort klompen aan.
Vervolgens werden we meegenomen door een jongeman die ons liet zien hoe de klompen in het echt werden gemaakt en hoe ze tegenwoordig worden gemaakt. Hij vertelde ons dat er vroeger, als ze klompen gingen maken, het ongeveer 2 uur lang werktijd kostte voordat de klompen klaar waren en nu worden de klompen binnen 5 minuten gemaakt met een machine.
De boeren droegen de klompen als ze gingen werken omdat ze lekker warm en droog zijn tegen de regen. Wat ik best wel knap vond van die jongeman dat hij drie talen kon spreken Nederlands, Engels en Spaans en als hij iets vertelde in het Nederlands vertaalde hij het gelijk in het Engels en Spaans.
Om 10.30 waren we klaar en gingen we naar het winkeltje dat twee meter na de werkplaats is waar de klompen werden gemaakt. Het zat dus samen in een grote klompenboerderij. In dat winkeltje waren er verschillende souvenirs: van grote werkklompen tot 'sloffenklompen', T-shirts, verschillende soorten sleutel hangertjes, serviezen.
Kaasboerderij
We verwisselde we met de andere groep van plek. Wij naar de kaasboerderij en zij naar de Klompenboerderij. Om 11.00 uur kwamen we bij de kaasboerderij aan en daar moesten we ook even wachten omdat er net een groep was die ook een introductie kregen van hoe de kaas wordt gemaakt. Toen wij eenmaal binnen waren stonden we in de hal waar een dame ons vertelde hoe kaas wordt gemaakt. Ze gebruiken melk van de koe en van de geit dat doen ze in een soort oven pot die 90 graden is. Daarna wordt het dik er blijft 90% wei over en 10% wrongel. Wrongel is dus de kleine stukjes 'beginkaas' en vervolgens zetten ze het in een persmachine waar al de wei wordt geperst en alleen de wrongel blijft. 1 kilo kaas wordt 24 uur droog gelegd vervolgens wordt het op de planken neergezet om te rijpen. Oude kaas wordt 1 jaar gerijpt de jong-belegen 6 maanden. De jonge kaas 1 maand. Daarna mochten we door een schuifdeur verder lopen en we kwamen uit bij een klein winkeltje waar je verschillende kaas mocht proeven en ook kunt kopen om:
Knoflookkaas
Hotkaas (met sambal en peper)
Kruidenkaas
Jong-belegen met kruiden
Oude kaas met kruiden
Jonge kaas met knoflook
Lunch
Om 11.30 uur liepen we naar het restaurant en daar kregen we een pannenkoek en thee. Het was heel gezellig mede omdat ik aan een tafel zat met verschillende vrouwen. Ik zat samen met mijn zus en met drie andere Turkse vrouwen.
Wandeling en Molenbezoek
Om 12.30 uur liepen beiden groepen naar molen naar de molens. Het was best wel een eindje lopen en veel vrouwen waren al moe maar, het verpeste niet de sfeer van de dag. Toen onze groep eenmaal bij de molen Het Jonge Schaap aankwam werden we verwelkomt door een heel aardige mevrouw die daar werkt.
We kwamen eerst in een soort kleine bioscoopje met allemaal kleine bankjes en een heel groot televisiescherm. We kregen een korte filmpje te zien van circa 10 min over hoe de molen is herbouwd.
Na de film werden we opgehaald door Tim die ook heel vaak de Molenaar wordt genoemd. Tim vertelde ons ook een kleine stukje geschiedenis over de oude molen. Hij vertelde dat er in 1680 hier op dezelfde plek een molen stond die Het Jong Schaap heette. De molen kon niet meer blijven staan omdat ze er geen geld meer voor hadden dus besloten ze om het te slopen. Maar er was een man die de molen helemaal heeft uitgetekend voordat het werd gesloopt. Met die tekening konden ze de molen weer herbouwen en werd opnieuw weer Het Jonge Schaap genoemd.
Er werden door de vrouwen vragen zoals:
V: Wat voor molen het is?
A: Het is een zaagmolen waar hout word gezaagd.
V: Waar die bomen vandaan komen om hout er van te maken?
A: We halen de bomen uit de Veluwe.
V: Wie koopt bij jullie het hout?
A: Bedrijven die bijvoorbeeld planken, laminaat en hout verkopen.
Daarna stelde hij voor om in een ruimte onder de molen te gaan kijken naar een expositie, een film en natuurlijk de geschiedenis over de molen.
Naar huis
Om 13.45 uur vertrokken wij van de molen en liepen we naar het parkeerterrein waar de bus op ons stond te wachten om te vertrekken. Onderweg naar huis bedankte wij iedereen met een applaus voor deze leuke leerzame dag.
Om 14.30 uur waren we aangekomen op het 'Maasplein' en daar groeten wij iedereen gedag en er werd nog gevraagd of ze het leuk vonden.
Wat ik er zelf van vond
Ik vond het een hele leuke leerzame dag. Ik weet nu veel meer waar de molens eigenlijk voor staan en hoe de kaas en de klompen worden gemaakt. Ook was het heel gezellig samen met een multiculturele groep omdat je praatte en lachte met verschillende mensen. Ik vond het een echt geslaagd project.
Verslag excursie naar de Zaanse Schans met 45 vrouwen.
Door: Marc Marc
______________________De excursie
Op weg naar het buurthuis.
Vanaf de Rozengracht naar de Maasstraat fietsen doet men doorgaans genietend van het stadse leven en fluitend. Met 48 flesjes water van 0,65 liter achter op de fiets gebonden blijkt echter iets minder muzikaal te zijn. Omdat ik ruim de tijd heb gezet om op tijd op de afspraak te zijn in het buurthuis met de vier groepsleidsters voor deze excursie kom ik, na veelvuldige stops voor bagagecorrecties, toch redelijk op tijd aan.
Even later zitten we samen rond de tafel om even het draaiboek door te spreken opdat zij weten wat er staat te gebeuren binnen een vastgelegd tijdsschema. Met een plattegrond van de Zaanse Schans erbij wordt de route die de groepen gaan volgen doorgenomen.
Jenny de Ruiter en Caroline Thijink blijken als voortrekkers namens de welzijnsorganisatie Zuideramstel het allemaal dik voor elkaar gekregen te hebben. Er is goed gezorgd voor voldoende deelnemers. De groepsindeling middels kleurcode van de envelopjes waarin zich een retour van de vijf Euro inschrijfgeld bevindt, om wat leuks mee te doen, is helemaal uitgedacht om ervoor te zorgen dat deelnemers van een 'zelfde soort' niet automatisch bij elkaar gaan klitten. Er is dus veel aandacht besteed aan het mengen van de deelnemers met een verschillende culturele achtergrond. Immers, het gaat in dit project ook om kennismaking en menging van buurtbewoners van zeer uiteen lopende 'aard'. Een belangrijk doel van deze excursie is om de deelnemers (vrouwen in dit geval) samen te brengen die meestal niet met elkaar in contact komen als gevolg van culturele en/of dominant sturende religieuze aspecten van de levensinvulling en praktijk.
Alle eufemismen omzeild kan gesteld worden dat het zwaartepunt van deze excursie ligt bij de integratie van vrouwen uit de buurt van een Marokkaanse komaf die als gevolg van hun cultureel/religieuze positie t.o.v. de man en het gezin (als moeder) moeilijk toegankelijk zijn als individu zoals wij dat in Nederland voorstaan. Daarmee wordt impliciet ook gezegd dat de sociale cohesie in een buurt afhangt van de mate waarin de bewoners met elkaar in gemeenschap in contact kunnen treden c.q. bepaalde zaken delen die niet als gevolg van dogmatische culturele en/of religieuze belijdenis een obstakel vormen om op een sociaal gerichte wijze harmonieus samen te leven.
In een multiculturele en multireligieuze samenleving - bijvoorbeeld een Amsterdamse buurt - zal men moeten zoeken naar hetgeen dat bindend werkt om zo de nodige werkzame sociale samenhang te kunnen bewerkstelligen. Het land met haar cultuur en bedding van religieuze stromingen waar men leeft en onderdeel van uit is gaan maken of wil maken is daarbij uitgangspunt.
Het samen dingen gaan doen (wat voor dingen dan ook) is een pragmatische aanpak om heel praktisch te gaan ontdekken dat we meer gemeen hebben dan dat we verschillen. Mensen zijn hoe dan ook sociaal ingestelde wezens. Dat de code waarmee een goed sociaal contact kan gedijen nogal kan variëren is een feit. Er moet dan ook een inspanning geleverd worden door de deelnemers van deze excursie om gezamenlijk iets te bereiken.
Dit gaat niet vanzelf. Het scheppen van de juiste omstandigheden en een zekere mate van noodzakelijke deelname (lichte dwang) lijken voorwaarden te zijn voor een constructief samen zijn in combinatie met een welwillende en doordachte organisatie van zo'n excursie.
Verzamelplek
Om 09:00 zijn we om de hoek en staan alle deelnemers al gereed op het 'Maasplein'. Er staat een man enigszins afzijdig te kijken hoe het tafereel zich voltrekt bij onze aankomst. Zijn blik zegt mij dat hij het allemaal niet vertrouwd, dan wel nadrukkelijk wil weten wat er nu precies met zijn vrouw gaat gebeuren. Deze dag is bedoeld voor enkel vrouwen. Toch ziet hij mij als man verschijnen. Ik loop als eerste op hem af om hem de hand te schudden en recht in de ogen te kijken. Met een glimlach waar een warm welkom spreekt zeg ik hem: "U mag niet mee vandaag maar, we zullen goed voor uw vrouw zorgen." Met een enigszins beschroomde blik knikt hij als door zijn meerdere toegesproken.
Na paar een collectieve groeten aan diverse groepjes kijk ik uit naar de komst van de bus. Onze vertrektijd staat op 9:30 gepland doch, ik had aan het touringcarbedrijf verzocht of de bus een kwartier eerder aanwezig zou kunnen zijn om zo bij stipte opkomst van de deelnemers wat eerder te vertrekken.
We zijn nog maar net vijf minuten over negen als de touringcar in zicht komt. Ik steek over en dirigeer hem naar een geschikte parkeerplek. Nou ja, geschikt? Mij is door het welzijnswerk Zuideramstel verzekerd dat de politie niet moeilijk zal doen als we hier opstappen. Verkeerstechnisch deugd het eigenlijk niet.
Instapcheck (groepskleur indeling).
Als onze bus is geparkeerd maak ik kennis met de chauffeur. Deze kende ik nog niet dus is het een belangrijk moment dat bepalend kan zijn of je de reis goed in gaat als reisleider die continue in contact moet staan met de chauffeur die op een prettige wijze tot willigheid bewogen moet worden te rijden en 'rit-technisch' mee te denken zoals het draaiboek dat wenst. Het uitwisselen van een glimlach is een protocol om vast te stellen dat we samen onze gasten goed gaan verzorgen.
De vrouwen willen graag instappen maar, dat gaat zo maar niet. Eerst dient iedereen van de lijst afgeroepen te worden en een gekleurde enveloppe mee krijgen bij het instappen om ingedeeld te zijn in een van de vier groepen. Het is een protocol dat een kwartiertje in beslag neemt.
Als iedereen in de bus zit blijken er twee aangemelde deelnemers niet te zijn op komen dagen. Een goede score want, ik heb eerder meegemaakt dat er veel meer deelnemers niet kwamen. Ik wil vertrekken echter, de organisatie wil nog wachten op twee stagiaires die de plaatsen in kunnen nemen van de ontbrekende gasten.
Tijdens deze wachttijd, die niet langer mag duren dan het draaiboek aangeeft, deel ik alvast aan iedereen een flesje water uit. Het bij hebben van water is een punt waar niet iedereen het over eens is. Ik vind het nodig als we bijna een hele dag op pad gaan. Ik zie mijn gasten niet graag uitdrogen. Tevens is het uitdelen van zo'n presentje een goed moment om alle gasten even in de ogen te kijken met een blijk van goede wil. Immers, we zijn hier niet zomaar op stap met een willekeurig gezelschap. Alle deelnemers zijn hier naar toe 'gelokt' vanuit een 'iets' dat te maken heeft met samen een mooie en zinvolle dag te hebben. Dan lijkt het me niet meer als normaal om het goede voorbeeld te geven in een dienstbare tegemoetkomendheid van vriendelijkheid in de hoop dat zo'n houding alle deelnemers mag inspireren hierin mee te gaan.
Op weg
Als we compleet zijn is het bijna 9:30 uur en kunnen we vertrekken. Allereerst krijgen de gasten een welkomstwoord en aanwijzingen betreffende huishoudelijke regels die gelden in de touringcar tijdens onze reis. In het welkomstwoord wordt natuurlijk melding gemaakt van de organiserende partijen. Onze chauffeur neemt ook even de microfoon om zich voor te stellen.
In het kort verhaal ik wat ons programma zal zijn voor de dag. Zo weet iedereen wat er staat te gebeuren. Dit is van belang omdat niet iedereen het prettig vind om zonder het plan te weten op weg te gaan.
Aan de gasten wordt vervolgens uitgelegd dat zij allen een gekleurde envelop hebben gekregen die staat voor welke groep zij behoren en zij deze niet onderling mogen ruilen om bij bekenden of familie in de groep te muteren. De mededeling dat er in de envelop de vijf Euro inschrijfgeld zit als retour om zelf te mogen besteden op de Schans wordt hartelijk ontvangen.
Vertelling
Onze reis verloopt voorspoedig omdat we geen last van verkeersopstoppingen hebben. We bevinden ons in de tunnel onder het IJ als de tijd aangebroken is om de gasten een verhaal te vertellen over de historische betekenis van onze bestemming.
Ik had voor deze gelegenheid in mijn voorbereiding een heel verhaal geschreven over wat ik de gasten zou willen meegeven over onze bestemming en het doel van ons reisje in bredere zin. Dat werd geschreven en nog eens een keer gelezen, maar dat ga ik niet voorlezen. Ik heb het niet eens bij. Het diende het doel om in het hoofd vast te zetten welke aspecten van belang zouden kunnen zijn tijdens een vertelling die geïmproviseerd wordt aan de hand van de samenstelling van de groep, de sfeer en de omstandigheden.
De ingrediënten er van zijn: Noord-Holland is niet gelijk aan Nederland. Er zijn in ons kleine landje historisch grote verschillen tussen de bewoners van de verschillende provincies ondanks dat wij die nu allemaal Nederlanders noemen. De bloei van onze kustprovincies, met name Noord-Holland, die tot de Gouden Eeuw leidde waarin de Zaanse Streek een belangrijke rol speelde. De waarde van de Zaanse Schans als cultureel erfgoed in het heden, over molens die voor Holland zo belangrijk waren en uniek in Europa in de omvang waarin deze gestalte kregen. Over de vrijheid die de mensen genoten in de Nederlanden aangaande geloofszaken - met name in Amsterdam. Over de relativiteit van die wereldwijd beroemde vrijheid en dat deze geschiedenis zich nu herhaald met betrekking tot de Islam als geloofsbelijdenis van een deel van de nieuwkomers.
Mijn vertelling is in zeer kort bestek en zeker ook kort door de bocht. Ik moet nu eenmaal rekening houden met het taal- en opname- vermogen van de gasten. Belangrijk acht ik dat er aandacht gegeven wordt aan Hollands Glorie - de Hollandse Cultuur - gebaseerd is op bepaalde vrijheden en tolerantie jegens elkaar die een lange traditie kent. Dit betekent niet dat het allemaal koek en ei was noch ooit zal zijn tussen mensen van uiteenlopende culturele en religieuze achtergrond.
De aankomst & groepsfoto
Als we de parkeerplaats opdraaien aan de Zaanse Schans liggen we zo'n 30 minuten voor op het schema. De groepen worden aan de hand van de kleur van de enveloppe bij elkaar gezet met ieder een groepsleidster.
Bij de ingang van de Schans staat een fotograaf. Mijn wens was dat we met ons allen op de foto zouden kunnen gaan als herinnering aan onze excursie. Makkelijk zou dat niet worden, was de inschatting, omdat islamitische vrouwen nogal fotoschuw zijn is vaak gebleken. De reden daartoe ligt voornamelijk in de angst voor de eigen culturele omgeving, waarin roddel en achterklap een niet te verwaarlozen aspect vormt van het functioneren van deze vrouwen. Het van onbesproken gedrag zijn is heersend, met als gevolg dat men iedere toenadering naar andere opvattingen, omgangsvorm of levenswijze liever uit de weg gaat om compromitterende situaties te voorkomen. Het eigen verlangen en de eigen mening wordt geofferd aan de dictatuur van de gemeenschappelijke waarden die vooral door de wensen van hun mannen wordt gedomineerd. Om dit laatste is het zo belangrijk dat die mannen er nu niet bij zijn. Hoewel, soms denk ik wel eens dat het ook goed zou zijn om juist de mannen erbij te hebben om de zaak een klein beetje los te wrikken op een vriendelijke doch gewaagde wijze.
Ik loop vooruit naar de ingang en vraag de fotograaf of hij een foto voor ons wil maken. Hij begint vervolgens iedereen die door de 'poort' komt te fotograferen. Het zijn steeds groepjes van twee of drie gasten die door de poort komen en zich zonder protest laten vereeuwigen. In de bus was al in mijn vertelling melding gemaakt dat er gefotografeerd zou worden en dat men zich daar geen zorgen over zou moeten worden. Dat het zelfs leuk was voor de herinnering.
Als we allemaal door de poort zijn, overleg ik met de fotograaf op welke plaats we zullen gaan staan voor een groepsfoto. We komen een positie overeen waar de achtergrond tekenend zal zijn. De fotograaf weet niets van een eventuele gêne om op de foto te gaan van de gasten. Dit is een groot voordeel, want het maakt dat we samen met de groepsleidsters bijna alle vrouwen op de foto krijgen (43 van de 45).
Nadat bijna de helft van de groep een bezoek aan het toilet heeft gebracht kunnen we op pad voor onze eerste attracties. We lopen nog steeds ietsje voor op het schema. De ene groep gaat naar de Klompenboerderij - hier vlakbij - en de andere naar de Kaasboerderij een wandeling verderop.
Jenny weet dat ze bij de Klompenboerderij kan vragen om een demonstratie 'klompen maken' omdat dat tevoren is afgesproken tijdens mijn voorbezoek. Omdat ik er alle vertrouwen in heb dat het met haar groep goed zal verlopen, besluit ik mee te gaan met de groep die naar de kaasboerderij gaat. Dat is functioneel omdat de kaasboerderij wat verder op de Schans ligt en ik nog niet overtuigd ben van de goede ontvangst die we daar zullen krijgen. Dit wil zeggen dat ik niet goed weet of men daar direct begrijpt hoe het bezoek van de groep geplaatst kan worden binnen het kader van de toezeggingen die ik tijdens mijn voorbezoek heb verkregen. Dingen kunnen zo makkelijk fout lopen heb ik ondervonden als je er niet met je neus bovenop zit.
Ik ben iets vooruit gegaan bij het betreden van de kaasboerderij om onze groep aan te kondigen opdat er een demonstratie gegeven kan worden. De dame die ik tijdens de voorbespreking had gesproken zal deze geven. Zij is gekleed in een 'Zaans kaasmeisjes' kostuum. Hoewel ik aan de authenticiteit ervan twijfel is het wel een mooie link in het gegeven van traditionele kledij die moslimvrouwen dragen en ook in Holland lang in zwang is geweest.
De dame doet haar best om een begrijpbaar verhaal te houden maar is duidelijk niet gewend aan de samenstelling van de groep. Hier moet nog aan gewerkt worden. Dat neemt niet weg dat haar demonstratie een ook beeldend component bevat dat de gasten aanspreekt. Er komen na de demonstratie een aantal vragen van de gasten die welwillend worden beantwoordt.
Het is tijd om de winkel in de te gaan om kaas te proeven. Het leuke van de kaasboerderij is dat het gratis toegankelijk is inclusief een demonstratie voor groepen en men ook kosteloos allerlei soorten kaas mag proeven. Natuurlijk is de motivatie hier om te verkopen, maar dat mag de pret niet drukken.
De dames zijn vervuld van deze kaasproeverij en het bekijken van alles aan spulletjes die zich in de winkel bevinden. 'Mjam mjam', zeg ik tegen een dame die erg aan het genieten is van een stukje kaas. Een Russisch gezelschap dat net passeert schiet in de lach van herkenning van de uitdrukking. Tot hen verbazing spreek ik tot hen in het Russisch: “Ja, dat is in het Nederlands net zo als in het Russisch”. Ik maak wat foto's, zo goed als kwaad dat dat mogelijk is in de beperkte ruimte. Sommigen van mijn gasten zie ik wat kopen. De meeste houden het beperkt tot kijken, want goedkoop is anders.
De groep wordt verzameld om gezamenlijk op te stappen naar onze volgende bestemming. Het duurt even eer we iedereen bij elkaar hebben, maar dat is ingebouwd in het draaiboek. In een lange sliert lopen we over de dijk terug richting de ingang naar de klompenboerderij. Ik kan zien dat de gasten zich thuis aan het voelen zijn op deze excursie en spraakzaam worden. Op mijn vooruit lopen en weer naar achter begeven om de groep als een herdershond bij elkaar te willen houden komen vragen los van de gasten. Dat is een goed teken want, als de mensen de durf hebben iets te vragen, dan voelen ze zich vertrouwd. Dat acht ik van groot belang voor het welslagen van deze missie.
Klompenboerderij
Als we aan komen bij de klompenboerderij zijn de bankjes aan de historische galerij voor de dames verleidelijk om te gaan zitten. Uitrusten en puffen lijkt men te willen. Maar, er is zoveel te zien in deze galerij. Kom op! We zijn de dag nog maar net begonnen (ondanks dat we allen heel vroeg op moesten vandaag). Een deel van de groep krijg ik zover om actief de etalages te aanschouwen. Anderen genoten ervan te zitten op een bankje en toe te kijken. Het aanschouwen van allerlei klompen met een klein verhaaltje daarbij doet de actieve gasten verwonderen en de passieve gasten genieten van het uitzicht.
Ik ga even vooruit om te peilen hoe het zit met een mogelijke demonstratie klompen maken. Een alleraardigste jongeman lijkt net klaar te zijn met een demonstratie voor een grote groep. Ik spreek hem aan om voor mijn groep een demonstratie te kunnen verzorgen. Hij is mild en zegt dat zo dadelijk te willen doen.
Een vijftal minuten later roept hij met luide stem in de etalagegang tot mijn gasten dat er een demonstratie zal plaatsvinden. Deze jongeman begrijpt de merites van groepsbezoek en neemt leiding.
Demonstratie
De gasten worden uitgenodigd om plaats te nemen op de boomstammetjes die rechtop zijn gezet en samen de publieke tribune vormen. Een demonstratie van hoe klompen werden en worden gemaakt kan beginnen.
De demonstratieruimte ziet er boeiend genoeg uit om iedereen nieuwsgierig te maken. Allereerst worden de voordelen van houten schoenen opgesomd. Zo krijgen wij te horen dat klompen lekker warm zijn, bestand tegen weer en wind en tevens ook een zeer goede veiligheid bieden tegen zware of scherpe voorwerpen die op je voet zouden vallen. Klompen worden nog steeds gedragen vanwege deze voordelen. Onze enthousiaste verteller laat met overtuigende behendigheid zien hoe een klomp vroeger met de hand werd gemaakt. Hij legt uit over de maat ten opzichte van de schoenmaat die wij gebruikelijk zijn en laat zien hoe de klomp nu met een machine gemaakt wordt. Mensen die willen kunnen even een klomp passen om te voelen hoe het is om een klomp aan de voet te hebben maar, daar passen de gasten voor.
Winkel
De demonstratie die geheel gratis wordt gegeven dient natuurlijk het doel om de verkoop van klompen en allerlei andere spulletjes die rijkelijk zijn uitgestald in de aanliggende winkel te bevorderen. De gasten hebben een kwartiertje de tijd om rond te neuzen.
Voor op schema
Omdat we voor liggen op schema begeef ik me naar het restaurant om de lunchtijd iets te vervroegen. Dat blijkt geen probleem te zijn voor het restaurant. Even later spoed ik mij naar de kaasboerderij om Jenny hierover in te lichten.
In de klompenboerderij is de groep nog in de weer met het kaasproeven en het bekijken van de uitgestalde handel. Snel uitgekeken raakt men niet zodat het nog moeite kost om iedereen op tijd mee te krijgen om op tijd voor de iets vervroegde lunch aanwezig te zijn in het restaurant.
Lunch
In het restaurant is een deel van de ruimte voor onze groep gereserveerd en staan de borden en de kopjes reeds klaar. Men is reeds druk in de weer met het bakken van pannenkoeken en vangt aan iedereen van thee te voorzien.
De pannenkoek die iedereen krijgt opgediend is van het type naturel die men naar believen van appelstroop en/of poedersuiker mag voorzien. Het is Halal en dus voor iedereen geschikt.
Ik hoor om mij heen positieve berichten over de kwaliteit van de pannenkoek. Dat is van belang want niet enkel bij mannen gaat de liefde door de maag.
De gasten kunnen tijdens deze lunch een beetje bijkomen en sociaal met elkaar bezig zijn. Het valt toch wel op dat de dames met een islamitische signatuur bij elkaar zijn geklit in de tafelbezetting. Een tafel herbergt 4 tot 6 gasten. Er zijn een paar tafels waar men meer gemengd zit. Ik denk: "bij een volgende gelegenheid met een dergelijke opstelling van tafeltjes moet daar wat aan gedaan worden."
Détour
Omdat we met de vervroegde lunch een kwartier gewonnen hebben is het mogelijk om de wandeling naar de molens via een omweg te maken. We bewandelen de kleine paadjes die leiden langs idyllische huisjes en een wel heel klein molentje dat ook nog echt functioneert als een productiemolentje om het een of ander te malen. De dames, met name de Marokkaanse, zijn al wel een beetje hun puf kwijt maar, het uitzicht maakt veel goed. We hebben de tijd dus kunnen het rustig aan doen. Heimelijk denk ik erbij: "Ja dames, een beetje meer beweging voor jullie kan helemaal geen kwaad. Straks, als jullie weer thuis zijn, kunnen jullie vermoeid in de stoel zakken met een voldaan gevoel. Laat de man en kinderen de afwas maar eens doen want mama heeft zich vandaag al genoeg ingespannen. Zo zal het wel niet gaan maar, het idee is goed."
Op de dijk maak ik een paar groepsfoto's. De meeste dames, die zich zo vaak willen verbergen voor de camera omdat ze bang zijn dat ze publiek gemaakt worden en er dus geroddeld zou kunnen worden binnen hun roddelgemeenschap, laten zich nu zonder problemen fotograferen.
Molen bezoek
Allereerst komen we aan bij de verfmolen De Kat. Ik zet de helft van de groep daar af en loop met de andere helft verderop naar de molen Het Jonge Schaap.
In Het Jonge Schaap staat ons eerst een videopresentatie te wachten in een klein voorzaaltje. De video wil echter niet werken en de dame achter de balie werkt er nog maar net. Zij weet niet goed hoe alles werkt. Met het gedoe met de apparatuur zie ik mijn kostbare tijd verstrijken want ik zou eigenlijk direct terug willen naar De Kat om te zien hoe alles daar verloopt en om wat foto's te maken. Uiteindelijk laat ik de dame de molenaar Tim erbij halen die het probleem maar moet oplossen en vertrek naar De Kat.
Als ik aangekomen ben bij De Kat, een kwartier nadat ik ze had afgeleverd, zie ik de meeste mensen al weer buiten staan. Ook de vervangend molenaar annex gids die luistert naar de naam Kees staat buiten iets onduidelijks te doen. Ik vraag mij verbaasd en hardop af: "zijn jullie nu al klaar" en richt mij tot de gids met een blik van onbegrip. Hij zegt dat hij een rondleiding heeft gegeven. Inwendig kan ik een vloek niet geheel onderdrukken. Het komt in mij op dat dit nu eenmaal het risico is het bezoeken van een zeer toeristische bezienswaardigheid waar een schier oneindige hoeveelheid 'toeristenvee' op af komt en zet het daardoor maar meteen van me af met de conclusie dat niet iedereen de gave bezit een goede en onderhoudende gastheer te zijn. "Hebben jullie ook de stelling bezocht", vraag ik aan mijn gasten. Sommige knikken ja. Een paar anderen hebben dat duidelijk niet en hebben interesse. Ik neem hen mee naar de stelling en leg ze daar uit wat de functie ervan is, demonstreer het kruirad en wijs met uitleg naar de diverse elementen die zo bepalend zijn voor de buitenconstructie van een molen.
Eenmaal weer buiten staan de meeste gasten te wachten op instructies. Ik leg de groepsleidsters uit dat ze het best de wandeling terug kunnen aanvangen in rustig tempo en even langs de antiekwinkel kunnen lopen om te kijken of die al open is. De groep die nog bij de andere molen is zal met mij later komen.
Op weg naar Het Jonge Schaap, om te zien hoe het de groep daar zal vergaan, merk ik dat ik toch behoorlijk boos ben. Temeer omdat ik zelf molengids ben geweest en mijn gasten nooit korter dan drie kwartier geboeid heb weten bezig te houden - meestal langer als een uur met het vertellen van verhalen en uitleg geven. Ongetwijfeld is het zo dat de gasten met hun korte bezichtiging van deze molen iets bijzonders hebben aanschouwd doch, ik wil het nu eenmaal het maximale dat bereikbaar is binnen een opgesteld plan. Ik sluit mijn boosheid af met het voornemen dat ik bij een volgende gelegenheid voor een bezoek aan deze molen zelf nadrukkelijker aanwezig zal zijn om zo'n 'calamiteit' direct op te kunnen vangen.
In Het Jonge Schaap is de groep bezig om molenaar Tim aan te horen die stoer staand op het zaagplatform de gasten uitgebreid uitleg geeft over deze fonkelnieuwe zojuist herbouwde zaagmolen. Deze mogelijk jongste molenaar van Nederland maakt veel goed met zijn enthousiaste vertelling en voor de dames zeer charmante voorkomen. In het vragenrondje hoor ik aan de immer met vrolijk heldere blik kijkende groepsleidster Tim vragen of hij al getrouwd is en zo niet er nog leuke Marokkaanse dochters beschikbaar zijn. De dames, in het bijzonder de moeders in kwestie, moeten er hartelijk om lachen.
De gasten kunnen nog naar een expositieruimte onder de molen waar van alles te zien dat met wetenswaardigheden van het molentijdperk heeft te maken terwijl ik met Tim delen van de molen samen bekijk die helaas niet voor publiek toegangkelijk zijn. Tim legt mij uit waarom dit uit veiligheidsredenen niet mogelijk is.
Ik neem afscheid van Tim met een bedankje en het geven van een leuke fooi ter ondersteuning van mijn waardering. Iets wat in de kostenplanning ook voor de gids van De Kat was gepland maar daar niet verdiend werd en dus ook niet gegeven.
Terug wandelen
Als we onze weg terug richting parkeerplaats aan vangen is het weer ons nog steeds goed gezind. Ik had nog niet vermeld dat we een zeldzaam mooie dag getroffen hebben. Gisteren en de dagen daarvoor was het vervelend weer en morgen en de dagen daarna zal het wederom zo zijn maar vandaag zou iemand die niet van een geloof is kunnen gaan twijfelen door zoveel voorzienigheid.
Winkeltje
Als wij op onze terugwandeling langs het antiekwinkeltje komen lijkt het nog gesloten te zijn. De poort staat echter wel open en wat geklop aan de deur doet na een tijdje de hoogbejaarde eigenaresse de deur opendoen met verbaasde blik. "U zou toch niet komen had u doorgebeld?" "Dat klopt, maar we hebben nog even de tijd dus dacht ik om het even te proberen." Nadat ze het een en ander buiten heeft gezet, is de groep welkom om even een blik te gaan slaan op alle uitgestalde veelal antieke spulletjes die zij in haar collectie voert.
Haar huisje behoort tot een van de oudste en in combinatie met haar uitstalling zeer de moeite waard. Het duurt echter niet lang eer dat de Marokkaanse vrouwen uit de groep naar buiten komen met een blik van afkeur. Wat blijkt? Er hangt een oudevrouwengeur die niet goed valt. Een eufemisme voor de situatie van niet weggewerkte incontinentie maak ik op uit allerlei gebaren en uit de wetenschap de oude dame eerder ontmoet te hebben. Hier zien we duidelijk een cultuurverschil. Deze dames redeneren vanuit hun cultuur waarin een oude dame verzorgd wordt door een schare aan familieleden die het nooit zou laten komen tot zo'n situatie waar schaamte gepast zou moeten zijn. De rest van de dames spreekt zich er niet over uit maar heeft vermoedelijk last van plaatsvervangende schaamte en een toekomstbeeld dat doet gruwelen. Ik heb nu eenmaal een toeschietelijke aard en doe alsof het er niet toe doet voor ons plezier. Als wij op pad gaan dank ik de oude dame hartelijk voor de mogelijkheid van het bezoek.
Foto's
Op ons laatste stukje van het traject terug maak ik nog wat foto's van kleine groepjes gasten met als achtergrond een kleine molen die als watergemaal dienst doet tussen twee polderniveaus. Bij de ingang van de schans staat de andere groep reeds foto's te bekijken die gemaakt zijn tijdens onze entree.
De groepsfoto's zijn geslaagd. Ik koop er drie die verschillend zijn. Zij moeten dienen om voor de organiserende partijen als documentatie te gelden. De gasten kunnen aan en wand alle foto's bekijken die gemaakt zijn van hen bij binnenkomst en tot mijn verbazing kopen aardig wat gasten de foto' waar zij op staan en een aantal ook de groepsfoto die snel wordt bijgedrukt om aan de vraag te voldoen.
Terugreis
Wij zijn allen netjes op tijd terug in de bus. De fotograaf vraagt toestemming of hij mag proberen om nog een aantal overgebleven groepsfoto's in de bus aan de man te brengen. Dat mag hij van mij. Ik wens hem geluk en ga op pad om het parkeertarief te voldoen. Als ik terug kom duwt hij mij nog een groepsfoto in de hand die ik van 'het huis' krijg.
Onze reis terug geschied voorspoedig. Ik doe kort een samenvattend praatje waarna het woord aan Caroline is om nog het een en ander te vertellen vanuit het welzijnswerk. Zij stelt voor om mij een applaus te geven voor mijn inzet. Iets wat mij altijd weer ontroert omdat het fijn is als mensen waardering geven voor de moeite die ik mij getroost heb om het zo goed en mooi mogelijk te doen.
Een aantal dames van Nederlandse origine vragen mij of zij onze chauffeur iets mogen geven voor zijn voortreffelijke inzet. Dat brengt mij, tegen het aankomen op onze eindbestemming, ertoe om de gasten ertoe te bewegen een tip in het daarvoor bestemde klompje te doneren als blijk van waardering voor de chauffeur - een man in functie die ook niet een al te riant basissalaris krijgt en dus mede afhankelijk is van geldelijk uitgedrukte waardering om zijn familie te mogen onderhouden.
Het uitstappen gaat zoals gebruikelijk chaotisch, want iedereen wil zo snel mogelijk uit de bus en huiswaarts. Als iedereen klaar is om huiswaarts te keren mag ik de chauffeur nog namens de organisatie een leuke fooi geven en vraag hem of het allemaal naar tevredenheid was, of hij het leuk vind als ik bij een volgende reis die geboekt wordt bij zijn baas naar hem mag vragen om als chauffeur te dienen. Dat mag zegt hij met een eerlijk gemeende blik.
Met de groepsleidsters loop ik terug naar het buurthuis, neem afscheid en ontsluit mijn fiets. Met een fijn gevoel waar verzadiging uit spreekt fiets ik naar huis. De stress die ik steeds voel op zo'n dag om het mooi te willen maken, ook al is die voor anderen niet merkbaar, valt van me af. Weer een dag waar ik met plezier aan terugdenken kan omdat ik weet dat mijn gasten, zoals ik ze beschouw, dat ook zullen doen. Het was een avontuur dat niet licht vergeten zal worden.
______________________Voorbereiding
30.10.2007 Bespreking.
Om zicht te krijgen op de wensen en de inhoud van een excursie naar de Zaanse Schans vind er een bespreking plaats met Jenny en Caroline.
Ongeveer een uur lang spreken we met elkaar om alle aspecten door te spreken. Het omvat zowel de te verwachte problemen als de praktische zaken waarvoor een rolverdeling af gesproken moet worden.
Het idee op zich: naar de Zaanse Schans gaan, met een mixage van buurtbewoners, is goed. Vanuit het oogpunt van sociale cohesie is iedere excursie die men doet met mensen uit een buurt al zinvol als we in gedachten nemen dat de sociale cohesie in de buurten van Amsterdam onder druk staat.
Hier betreft het niet enkel de algemeenheid van de sociale cohesie. Ook de relatie tussen autochtone en allochtone buurtbewoners is ter sprake. In het bijzonder het contact tussen vrouwen uit de buurt is van belang. Hierin speelt de emancipatie van de z.g. allochtone vrouw, veelal van Marokkaanse of Turkse afkomst, een rol in context tot de participatie met de Nederlandse maatschappij c.q. contact met buurtbewonende vrouwen van een ander komaf en daarmee vaak geheel andere culturele achtergrond.
Enkel met vrouwen op stap gaan dient het doel om complicaties in de communicatie weg te nemen die zouden ontstaan als, in het bijzonder, er Marokkaanse of Turkse mannen aanwezig zouden zijn. In dit verslag is het niet aan mij om hier een uitgebreide analyse van de geven. De wens van de organisatie(s) om voor deze groepssamenstelling te kiezen is voor mij voldoende om mij in te zetten om het beoogde doel te bereiken. Dit doel is simpel gezegd: het zo goed mogelijk vorm geven aan de praktische organisatie van een excursie en al naar gelang de situatie en wensen daar ook inhoudelijk aan bij te dragen. Mijn rol hierin wordt deels als vrijwilliger gedaan en deels betaalt.
In onze bespreking komen o.a. de volgende praktische onderwerpen aan bod:
1) Werving van de deelnemers en de soliditeit van hun toezegging / inschrijving.
Dit is van belang omdat men moet kunnen rekenen op voldoende deelnemers in context tot de vaste kosten die een excursie met zich mee brengt. Uit ervaring weet ik dat dit een belangrijk aandachtspunt dient te zijn om te voorkomen dat er uiteindelijk veel minder deelnemers zullen zijn dan de capaciteit waarop gerekend wordt en de excursie dus per deelnemer gerekend duurder uitvalt. Daarbij ook nog in acht te nemen dat een gebrekkige deelneming niet de positieve uitstraling brengt die we graag willen. Het motto hierin is: dat 'overboeking' beter is dan 'onderboeking' en dat hierin een systeem kan worden afgesproken welke een eventueel overschot dat op komt dagen niet onnodig teleur gesteld hoeft te worden.
'Liever een paar deelnemers die achter moeten blijven tijdens de opstap dan met een 'halve bus' vertrekken. Het gaat hier om de mate van hoe uitnodigend men kan zijn waardoor er een ontvankelijkheid ontstaat van de deelnemers die je als groep kan bedienen vanuit het doel dat men voor ogen heeft en waar een zekere vervolgstimulans uitgaat.
2) De eigen bijdrage.
Uit de praktijk is al gebleken dat een klein bedrag als inschrijfgeld (5,- Euro) een sterk bindend karakter genereert om ook werkelijk op te komen dagen. Uiteraard gaat dit gepaard met het wervend vermogen van de mensen die zich hiermee bezig houden.
Het voorstel van Jenny en Caroline om deze 5,- Euro bij opkomst weer in de bus te retourneren aan de deelnemers is uitermate sympathiek. Als de begroting dit toestaat zal dit ook plaatsvinden, zo wordt af gesproken. Het zal dan een prettige verrassing zijn voor de deelnemers die zij pas onderweg naar de Schans zullen gewaarworden.
3) Het menggehalte van de groep.
Jenny en Caroline laten weten dat zij er geen probleem in zien om een goede menging van verscheidene culturen bij elkaar te brengen door hun netwerken aan te spreken. Dat hierbij een groot aantal z.g. allochtone vrouwen aanwezig zullen zijn is evident en ook wenselijk als gekeken wordt naar de bevolkingsopbouw van de buurt in context tot de doelstelling van de excursie (bijzondere aandacht voor 'achtergestelde' en/of moeilijk bereikbare groepen).
4) Promotie.
Ter sprake komt het gebruikt van een z.g. Flyer: A4 formaat dubbelzijdig bedrukt en gevouwen: een brochure om als promotie te dienen bij de werving van deelnemers. Een mooie Flyer maakt indruk, laat zien dat men vertrouwen mag hebben, en dat het een professioneel georganiseerde excursie betreft.
Ik ben bereid om deze te ontwerpen. Caroline zegt toe er alles aan te doen om van haar kant uit mee te werken om dit gerealiseerd te krijgen en ook te produceren. Later zal blijken dat Caroline ook de tijd vind om de brochure samen te stellen en na overleg met Bert van het NSC weet te complementeren en te produceren. Ik hoef me daar verder niet meer mee te bemoeien.
Zo praten wij verder over de vragen die bij ons gerezen zijn. We proberen antwoorden te formuleren opdat wij verder kunnen met dit project. Mijn gevoel zegt dat dat goed zal gaan en met een lading aantekeningen c.q. opdrachten keer ik huiswaarts.
______________________Onderzoek
Met de opdracht die ik heb in gedachten doe ik onderzoek op het internet. Ik zoek naar contacten op de Schans die ik kan benaderen om eens te bespreken wat zij voor ons zouden kunnen betekenen. Ik weet dat de Schans een behoorlijk commerciële aangelegenheid is en als zodanig ogenschijnlijk niet direct geschikt voor de doelgroep. Ik wil het voor elkaar krijgen dat we een speciale behandeling krijgen die toegesneden is op onze doelgroep.
Veel informatie heb ik gelezen en vastgelegd die een beeld aanvullen van wat ik wist van een eerder bezoek met een groep Amerikaanse toeristen (een commercieel gedane begeleiding).
Nadenkend over hoe ik de 'Schans-mensen' moet benaderen trek ik de stoute schoenen aan en begin contact te leggen met het Zaans museum en informatiecentrum. Dit betekent telefoneren en vragen naar de PR afdeling. Na wat doorverwijzingen krijg ik een alleraardigste dame te spreken die mijn verzoek begrijpt en veel informatie geeft.
Het kostte wat telefoonpogingen eer ik de curator van het Zaans Museum te pakken heb en met haar mijn wensen kon doorspreken. We maakte een afspraak om verder te praten in het Zaans Museum op 6 november.
Voor wat betreft de overige 'attracties' op de schans lijkt het me het beste op tijdens mijn bezoek aan het Zaans Museum deze mee te nemen met een onaangekondigd bezoek om het een en ander te bespreken en een prijs te bedingen daar waar nodig is.
Om bij de Zaanse Schans te komen hebben we een touringcar nodig. Vaak is dat een grote last op het budget. Ik vraag bij verschillende bedrijven een offerte aan waarvan ik bijna weet dat zij duurder zullen zijn dan Bakker Travel maar doe dat uit strategisch oogpunt. Uiteindelijk krijg ik Bakker zover mij een boven verwachting goede prijs te geven. Dat schept moed om de gehele excursie binnen het gegeven budget te krijgen.
06.11.2007 Voorbezoek Zaanse Schans
Via het internet had ik uitgezocht welke route ik zou moeten nemen naar de Schans met het openbaar vervoer. Bus 91 was een optie. Die zou vanaf Centraal vertrekken en vlakbij stoppen of, met een stoptrein naar halte Koog aan de Zaan. Ik koos voor het laatste omdat die bus me niet geheel duidelijk was (stond niet op mijn net gekochte kaart). Met de fiets op de trein opdat ik me in het gebied van de Zaanse streek makkelijk zou kunnen verplaatsten om allerlei plekken te kunnen bezoeken.
Na het fietsen door de stationsweg kom ik voorbij een monumentale molen die mij de hoek om laat gaan over een brug met uitzicht op de schans. Een overweldigend uitzicht. Met dit blikveld wordt het alleen maar bemoedigender om voort te gaan om vandaag iets te bereiken dat voor mijn toekomstige gasten van belang zal zijn.
Zaans Museum
Een paar minuten voor tijd meld ik mij in het Zaans Museum voor de afspraak met de curator. Die is nog even in gesprek doch, wel al in het zicht. Ik groet haar op een afstand en krijg koffie aangeboden. Ik maak gebruik van de gelegenheid en vraag de baliemedewerker om mij eens uit te leggen hoe dat met die busverbinding zit. Ik krijg in alle vriendelijkheid en zelfs vermoeiende aandacht uitvoerig uitleg.
Een tiental minuten later voegt de curator zich bij mijn tafel. Ik stel mij voor als degene waarvan zij weet dat ik zou komen om eens oriënterend te komen praten over een mogelijk bezoek van een groep uit Amsterdam in het kader van de inburgering. Ik had het simpelweg als 'inburgering' gedeclareerd om het in eerste instantie niet al te ingewikkeld te maken.
Een dame met een nadrukkelijk academische uitstraling neemt een wat afwachtende houding aan. Aan mij blijkbaar om het gesprek op het goede spoor te zetten in lijn met wat we aan de telefoon hadden besproken. Ik val maar gewoon opnieuw met de deur in huis betreffende mijn interesse voor het Zaans Museum voor de doelgroep. Te weten: een educatief nuttig en goed verzorgd bezoek. Als wenselijk element breng ik in dat dit ook tegen zo min mogelijk kosten zou moeten geschieden omdat we hier spreken over ideële projecten met niet al te grote budgetten.
Over de financiën gaat ze niet, deelt ze mij mede. Zo komen wij al snel op een ander spoor dat meer te maken heeft met de inhoudelijkheid van een eventueel bezoek. Ze legt uit wat ze doet aan educatieve programma's en welke obstakels ze daarbij ondervind. Het betreft hier vooral jongeren uit het VMBO onderwijs. Daar kan ik over meepraten als gids van vele van deze klasse uit z.g. 'zwarte scholen' in het Energetica museum. Het verschil tussen haar en mij is dat ik daar niet negatief over ben maar het juist altijd als uitdagend en positief heb ervaren. Ik begrijp het wel; zij is een historica die academisch is geschoold en vanuit die achtergrond waardering wenst. Ik daarentegen ben iemand die geleerd heeft zich te verhouden tot academisch geschoolde mensen doch, als het er op aan komt gewoon op een 'platte' wijze vorm geeft aan positief geluimde emoties. Hoe streng ik vaak neig te willen zijn uit een behoefte tot professionaliteit, het gaat me uiteindelijk toch om het resultaat. En dat wordt vooral bereikt door vrolijk en bereidwillig in het leven te staan in de bijdrage die men mogelijk kan leveren.
Ik hoor haar langdurig uit over haar levensloop. Uit haar verleden met verblijf in Rusland blijken wij aanknopingspunten te hebben. Zij had niet verwacht dat ik heel veel tijd van mijn leven in Rusland heb doorgebracht en dus het nodige weet en de taal spreek. Nou, dat schept een band waardoor zo langzamerhand het ijs dusdanig gebroken word dat we terugkomend op het eventuele bezoek aan haar museum wat meer met elkaar kunnen.
Concreet praten we erover hoe zo'n groep van zo'n 50 vrouwen bediend zouden kunnen worden. Ik krijg te horen hoe in het kader van het NT2 programma dit geschiedt in haar museum.
Even ter verduidelijking: het NT2 programma is een door de overheid goedgekeurd en gesubsidieerd programma dat 'allochtonen' in staat stelt het Nederlands als tweede taal gecertificeerd te krijgen opdat zij makkelijker werkzaam kunnen zijn in allerlei beroepsrichtingen in Nederland.
Mij is niet duidelijk wat in het kader van het NT2 programma bijzonder is aan een bezoek aan het Zaans Museum. Wat wel duidelijk wordt uit latere navraag en door overleg met de curator en de afdeling 'Sales', is dat het vooral kostbaar is. Daarmee is het niet het pad dat ik wil bewandelen met het oog op het beperkte budget dat ik heb te besteden.
Dit was tot nu toe een boeiend gesprek, maar ik heb nog niets gezien van het museum zelf. Ze gaat akkoord om mij een rondleiding te geven. Wij vangen aan een wandeling door het museum te maken.
Om een lang verhaal kort te maken: ik heb heel veel gezien dat mij persoonlijk boeide maar, vanuit een blik kijkend van logistiek met een grote groep vrouwen, met de adressering aan de 3 of 4 groepjes waarin ik ze dan zou willen opsplitsen, kon ik niet een bijzondere waarde ontdekken die, gezien de kosten, de moeite waard zouden kunnen zijn. Ik constateer, dat uit de nodige ervaring van voorheen gemaakte excursies, en denk: als we naar een museum moeten dan, weet ik wel andere locaties waar men voor weinig toegang krijgt met gidsen die als vrijwilliger een zinvolle ervaring kunnen neerzetten.
Klompenboerderij
Het is tegen vieren als ik de Schans oploop om andere attracties te gaan bezoeken en te zien of ik iets kan bereiken voor mijn doelgroep. Als eerste doe ik de klompenboerderij aan. Ik weet uit een eerder bezoek dat dit een behoorlijk commerciële aangelegenheid is. Een demonstratie van hoe klompen gemaakt worden is wel erg leuk en leerzaam. Niet onbelangrijk is dat het gratis is. Dit natuurlijk ter stimulering van de verkoop van de uitgebreide winkel met 'toeristenprularia'.
Bij binnenkomst zie ik weer de prachtige etalages waar de geschiedenis van de klomp en de houten schoen ook internationaal wordt geïllustreerd. Ik val binnen bij een demonstratie klompen-maken die enerverend gebracht word, loop naar de balie en treed een man tegemoet die er uit ziet als de baas. Ik vraag met een glimlach, het antwoord al denkend te weten: "Wie is hier de man die het voor het zeggen heeft". Dat blijkt inderdaad de man te zijn die ik aanspreek. Ik leg kort uit wat ik wil voor mijn groep en doe dat direct - zonder omwegen.
Van nature ben ik inhoudelijk ingesteld - niet zakelijk maar, als er een ding is dat ik geleerd heb in de voorbereidingen voor het reisbegeleiden is het wel direct te zijn. Een korte introductie wie ik ben, met wat voor soort groep ik kom, gevolgd door een concreet verzoek, werkt bijna altijd het beste. Gewoon met de deur in huis vallen.
Ik krijg een toezeggend antwoord op mijn vraag en een kaartje van de man. Ik geef hem mijn visitekaartje en we schudden elkaar nogmaals de hand als zijnde overeengekomen dat mijn groep een deugdelijke demonstratie zal krijgen.
Kaasboerderij
Op een soort van zelfde manier verloopt het contact met de kaasboerderij. Ook een gratis toegankelijk evenement waar een demonstratie/uitleg over kaasmaken wordt gegeven en een flinke winkel aan vast zit voor de verkoop van kaas en souvenirs. Ik val binnen bij het begin van een demonstratie voor Japanse toeristen. Er wordt door een dame in traditionele Zaanse kleding een verhaal vertelt dat korter is dan ik wel eens in een andere kaasboerderij heb gehoord doch, op zich is het een beeldend verhaal dat boeiende informatie verstrekt voor de doelgroep. Ik heb haar na de demonstratie aangesproken om te bespreken met wat voor soort groep ik kom en of ik mag verwachten dat er een demonstratie gegeven kan worden in simpel Nederlands voor dat deel van de groep die de taal nog niet helemaal goed beheerst. Ik krijg een vriendelijke toezegging dat het geen probleem is om op de geplande dag een goede demonstratie als zodanig te geven.
Antiekwinkeltje
Het volgende adres is een antiekwinkeltje dat vele mooie spulletjes heeft staan en zeker interessant is voor de doelgroep om te bezoeken. Als ik binnen kom en de uitstalling bekijk, is er niemand aanwezig. Ik roep door de zaak dat er volk is maar krijg geen antwoord. Ik roep nog eens terwijl ik verder rondkijk. Het lijkt alsof hier niemand aanwezig is. Het duurt lang wachtende minuten alvorens er een oude kokette dame vanuit een zijruimte mij tegemoet treedt. Ik groet haar en leg uit met wat voor soort groep ik mogelijk zou willen komen en of dat op de geplande datum mogelijk is. Ze zegt dat ze pas in de middag open gaat maar, wel bereid is om een uurtje eerder open te gaan. Dat zou dan om 12:30 zijn. Ik zeg haar dat ik nog moet kijken hoe ik het een en ander zou kunnen inpassen en onderhoud me verder met haar over haar toko. Omdat de tijd gaat dringen om nog twee molens en een restaurant te bezoeken neem ik onder excuses daarover afscheid van haar met de mededeling dat ik er nog over zal bellen als ik een en ander zeker weet.
Ik voel al dat het voor mijn beoogde planning een probleem gaat worden want ik arriveer met de groep om 10:00. Mogelijk kan ik haar in een later stadium overhalen tegen een kleine vergoeding om nog eerder open te gaan.
Molen De Kat
Ik ga op pad naar de molen De Kat. Het is een molen waarvan ik bijna zeker weet dat deze op geplande datum open zal zijn en de moeite waard is. Deze verfmolen is nog steeds een productief bedrijf met het o.a. het maken van verfpigmenten. Ik klok de hoeveelheid tijd die nodig is om er naar toe te lopen opdat ik dat later kan verwerken in een draaiboek.
Even voor de molen zie ik een man in een blauwe kiel, lopend op klompen en met een kromme pijp in zijn mond. Ik roep: "Hallo, bent u de molenaar!" Hij knikt bevestigend waarop ik roep: "Kan ik u even spreken?" Wederom knikt hij.
Dat kon bijna niet missen. Ik bedoel, dat hij de molenaar wel moest zijn. Molenaars, zo heb ik geleerd, zijn meestal karaktervolle personages die iets excentriekst over zich hebben omdat ze er een houding en ritme op na houden dat past in de tijd dat de molens Holland groot maakte.
Bij binnenkomst loopt de molenaar mij, al trekkend aan zijn pijp, tegemoet en drukt me dusdanig stevig de hand dat ik uit mijn droom wakker raak en mij verman met een stevige tegenkracht. Ik val natuurlijk direct met de deur in huis met bondig te vertellen dat ik op geplande datum met een bepaalde doelgroep langskomt, of hij dan open is, of hij een rondleiding wil geven en hoeveel korting ik krijg. Ik lees in zijn gezicht dat hij het goed keurt dat ik er niet omheen draai en dat mijn tegenhanddruk vriendschappelijk stoer is ontvangen. Dit is de mentaliteit van de Noord-Hollander besef ik mij altijd weer. Zelf ben ik van Belgische / Noord-Brabantse afkomst en weet dat het in de zuidelijke Nederlanden anders werkt. Daar geldt juist de indirecte methode die gepaard gaat met allerlei gemoedelijke versierselen in het gesprek, als manier om iets te bereiken. Het liefst nodigt men in het zuiden des land een 'opponent' uit voor de lunch of een diner om onder het genot van drank, spijs en vleierij tot zaken te komen. Een beetje zoals het in Islamitisch georiënteerde landen aan toe gaat dus.
Helaas zal de molenaar zelf op de geplande datum niet aanwezig kunnen zijn maar, we kunnen wel terecht en er zal een vervanging voor hem zijn. Wie dat dan zal zijn weet ik niet. Dat vind ik lastig, want ik weet dat deze 'echte' molenaar zeer geschikt zou zijn voor een rondleiding met mijn doelgroep.
Molen Het Jonge Schaap
Even later treed ik de zaagmolen Het Jonge Schaap binnen. Althans het voorgebouw. Daar ontmoet ik een baliedame die ik uitleg wat ik wil. Ze zet de geplande datum in de agenda en we komen dezelfde kortingsprijs overeen als die van molen De Kat. Omdat ik nog nooit in deze molen ben geweest (hij is ook nog maar net drie dagen open) maak ik een molengang om het eens allemaal te bekijken. Op de plaats waar het gebeurt (het zaaggedeelte) ontmoet ik molenaar Tim, een goedlachse jongeman. Ik praat even met hem over zijn molen, laat natuurlijk niet na te zeggen dat ik een molengids ben geweest, leg uit met wat voor soort groep ik wil langskomen en of hij dan aanwezig kan zijn om uitleg te geven. Dat kan hij en een collega die het allemaal aangehoord heeft wil ook wel want zoveel vrouwen bij elkaar spreekt hem wel aan.
Restaurant
Als ik de molen verlaat en weer op weg ben naar mijn beginpunt heb ik nog het restaurant langs te gaan. De tijd dringt want het is al bijna sluitingstijd. Het restaurant blijkt, eenmaal daar aangekomen, reeds dicht te zijn. Aan de zijkant klop ik op het raam van een kantoortje waar ik iemand zie zitten werken achter een computer en gebaar hem even te willen spreken. De man begrijpt de 'urgentie' en doet de deur open. In het kort leg ik hem uit dat ik op geplande datum zijn restaurant aan wil doen met zo'n 50 gasten voor een pannenkoek en kopje thee. Dat kan, zegt hij. Ik begin over de prijs van 5,90 per persoon, al uitrekende dat ik het kopje thee wel wat aan de dure kant vind (1,95). Of hij akkoord kan gaan met 5,00 voor het geheel p.p. Na wat 'handjeklap' komen we uit op 5,25 p.p.
Het voorbezoek zit erop. Zo makkelijk als dat ik de weg naar de schans kon vinden, zo moeizaam kan ik de weg naar het station terug vinden. Op een fiets rij je te makkelijk een aanwijzing voorbij zo blijkt. Na een siteseeing toer op de fiets door half Zaandam kom ik op het NS station.
Eenmaal thuis ga ik direct aan de slag om alle informatie te verwerking op de computer, maak een schets voor het draaiboek in een spreadsheet programma. Ook werk ik de kostensheet bij om te zien hoe het financieel uit gaat pakken.
Voorbereiding van een 'onderweg-verhaal'
Wat ga je de doelgroep nu vertellen onderweg naar de Zaanse Schans? De doelgroep zal bestaan uit mensen met een zeer uiteenlopende culturele achtergrond, mate van kennis over Holland en taalbegrip. Uiteraard is hier de zorg naar de 'allochtone' vrouw uit 'onze' buurt van belang.
Het taalbegrip lijkt in eerste instantie een groot punt van zorg in een vertelling. Echter, gezien het feit dat het deel van de groep dat naar verwachting het Nederlands niet zo goed beheerst uit een cultuur komt waar verhalen vertellen een sterke traditie kent waarbij men mag concluderen dat de positieve uitstraling (het charisma) van het vertellen boven de feitelijke inhoud gaat, wil ik graag vertrouwen hebben in mijn kunnen. Het gaat hier om die deelnemers die van Marokkaanse of Turkse afkomst zijn, met daarbij in acht genomen ook nog eens veelal als plattelands of provinciaals gekenmerkt kunnen worden.
Als verteller ben ik van mening dat de te gebruiken taal niet noodzakelijk op een erg laag niveau hoeft te liggen om aandacht en nieuwsgierigheid te stimuleren in hetgeen wat wij samen gaan zien op zo'n excursie. Het is waar dat moeilijke woorden en ingewikkelde zinsconstructies vermeden dienen te worden doch, het inhoudelijke niveau van wat men met een verhaal wenst te brengen daarmee niet geschaad hoeft te worden. Men moet niet de fout maken de deelnemers te onderschatten. Het gaat om een groep volwassenen waarvan een deel niet helemaal goed meekomt binnen ons wenselijk gedachte bestel van maatschappij-inrichting maar, dat betekent nog niet dat er spraken is van infantiliteit. Er is eerder spraken van een gevoel van culturele en religieuze superioriteit die voortspruiten uit tradities die stevig verankerd zijn in de cultuur van oorsprong waar weinig tegenwicht aan is gegeven door de Nederlandse samenleving om onze wijze van maatschappij-inrichting en tradities aan te prijzen als een gezonde voedingsbodem voor de ontwikkeling van het eigen ik en familie waar men zich als zodanig aan gebonden weet.
Hoe kan je deze gedachten en stellingen zo implementeren dat daar iets uit voorkomt wat op een opbouwende wijze iets teweeg brengt? Hierin speelt het een grote rol niet opzichtig dwingend te willen zijn. Het bewustzijn om ook vanuit een ongedwongen sfeer via de achterdeur een effect te bewerkstelligen is cruciaal. Hierin is het van belang dat men weet dat een vertelling gepaard zal gaan met een excursie waar van alles te zien zal zijn waar de gesproken taal slechts een ondergeschikte rol speelt.
De wijze van samen te zijn op de dag van excursie zal direct voelbaar zijn en dient te passen in de doelstelling. 'Buurtcohesie' in dit geval als speerpunt met als onverbrekelijk element; de inburgering van buurtbewoners van niet westerse culturele achtergrond met hen die dichter liggen bij de merites van onze omgangsvormen die horen bij de Nederlandse maatschappij zoals die wij nu kennen en als zodanig ook verworden is uit een geschiedenis met een zekere logica.
______________________Financieel
Het vooraf budgetteren van een excursie is altijd weer een moeilijke zaak want, er zijn veel factoren bij betrokken die niet hard gesteld kunnen worden. Door middel van presentatie, praten en minnelijk doch 'hard' te onderhandelen is er altijd wel wat van de eerst gegeven prijs af te praten. Soms moet men niet het onderste uit de kan willen omdat dat dan de relatie met degene die een dienst levert beschadigd. Men moet schipperen op een wijze dat beide partijen bij zichzelf kunnen denken een goede overeenkomst aangegaan te zijn. Hierin is kennis over de toeristenindustrie onontbeerlijk. Zeker als het de commerciële betreft, want daar zitten mannetjes bij met karakter waarvoor onderhandelen een levenslust is. Zij kunnen het meestal wel waarderen als je het spel meespeelt. Bij grote organisaties hoeft men geen enkel voorbehoud in acht te nemen en kan men gaan voor: nee heb ik, ja kan ik krijgen. Men kan dan een beroep doen op de maatschappelijke verantwoordelijkheid die zij hebben - hoewel je dat nooit zo mag brengen.
Het gegeven budget van 1300,- Euro leek mij in eerste instantie te weinig. Omdat dat nu eenmaal het uitgangspunt was, heb ik me daar op ingesteld. Met het binnenhalen van 213,- aan kortingen en het kunnen bepalen dat een aantal gratis attracties de moeite waard waren, bleek het allemaal wel in te passen. Hiertoe was het wel belangrijk om eerst zelf poolshoogte te nemen met een voorbezoek en te praten met de mensen op de Schans. Het gaat in deze niet enkel om afdingen maar ook om een extra behandeling te mogen krijgen vanwege het feit dat het hier niet om een gewone toeristische groep gaat.
Al dat voorwerk is niet voor niets geweest en heeft er ook toe geleid dat binnen het budget dit werk bescheiden gehonoreerd mocht worden - incluis het mogen verzorgen van dit verslag.
Zou men deze excursie opnieuw met een andere groep willen herhalen, dan mag gesteld worden dat dit goedkoper kan omdat bepaalde werkzaamheden niet perse meer gedaan hoeven te worden. Om een indruk te geven wat mogelijk is kan gesteld worden dat een herhaling van deze excursie tussen de 900,- en 1100,- zou gaan kosten. Iedere wijziging in plan en te bezoeken attracties echter is van invloed op het benodigde budget - ten voordelen of ten nadelen. Documentatie is hierbij niet inbegrepen.
Als reisleider voor een ideëel project laat ik behaalde kortingen ten goede komen van de kas van het project en betaal mijzelf daarmee feitelijk grotendeels terug. Een ander argument om voor zo'n project een reisleider/organisator hierbij te betrekken steekt erin dat er impliciet een garantie bestaat dat een excursie succesvol zal zijn vanuit de dienstverlening gezien en onverwachte situaties en calamiteiten via professionele protocollen kunnen worden opgelost zonder dat alles in het honderd loopt. Een kinderhand is snel gevuld doch, een betrokken reisleider mag daar geen genoegen mee nemen en zal zich maximaal dienen te ontfermen over zijn gasten in het besef dat er hier iets extra's gedaan moet worden gezien de samenstelling van de groep en de doelstelling van een excursie die de intentie heeft een brug te slaan tussen mensen van verschillende culturen
Een excursie organiseren heeft geen enkele zin als er naast de eerste doelstelling geen passie in gelegd wordt voor een hoger plan. De uitdaging die daar in steekt vertaalt zich zowel in financiële meevallers als wel een meer bevlogen medewerking van de ontvangende partijen. Als men daar de aandacht op weet te vestigen.
______________________Colofon
Opdrachtgever:
Netwerk Sociale Cohesie
Zij heeft het benodigde budget ter beschikking gesteld om mogelijk te maken dat de excursie georganiseerd mocht worden onder leiding van Jenny de Ruiter.
Uitvoerende organisatie:
Welzijnswerk Zuideramstel
Zij werd belast met het gestalte geven aan de opdracht voor de bewoners uit haar buurt onder leiding van Caroline Thijink.
Praktische uitvoering:
Marc Marc
Hij heeft op basis van praktische excursiekennis en ervaring in samenwerking met de partijen gezorgd voor een draaiboek en realisatie daarvan binnen de gestelde grenzen.
Met dank aan:
Bert de Ruiter
die, in zijn bescheidenheid, niet graag genoemd wordt, doch van grote waarde is geweest voor de benodigde adviezen en ondersteuning. Neeltje de Kler en Ria Bing die namens welzijnswerk mede-groepsleidsters wilde zijn/ Sameha Raiss die mee was als stagiaire voor haar bondig verslag. Alle deelnemers die bereidt waren dit avontuur aan te gaan.
Weblinks:
www.socialecohesie.nl
Verslag:
Marc Marc Amsterdam
marcmarc@xs4all.nl